Tayland Merkez Bankası’ndan Güvence: Döviz Krizi Riski Düşük
Tayland Merkez Bankası (BOT), son dönemde rekor seviyeye ulaşan cari açık rakamlarının ardından kamuoyunda oluşan endişelere yanıt verdi. Merkez Bankası yetkilileri, ülkenin güçlü döviz rezervleri sayesinde kısa vadede bir para birimi krizi yaşama riskinin oldukça düşük olduğunu açıkladı.
Merkez Bankası Para Politikası Grubu Başkan Yardımcısı Don Nakornthab, Nisan ayında kaydedilen 7,6 milyar dolarlık cari açığın ilk bakışta dikkat çekici görünse de bunun kalıcı ekonomik sorunlardan değil, büyük ölçüde enerji ithalatındaki artıştan kaynaklandığını söyledi. Söz konusu rakam, Tayland tarihinde kaydedilen en yüksek aylık cari açık olarak dikkat çekiyor.
Yetkililer, enerji fiyatlarındaki yükseliş ve hükümetin stratejik petrol rezervlerini artırma kararı nedeniyle enerji ithalatının geçici olarak hızlandığını belirtti. Tayland’ın petrol stoklarının yaklaşık 60 günlük seviyeden 110 günün üzerine çıkarıldığı ifade edilirken, bunun cari açık üzerinde önemli bir etkisi olduğu vurgulandı.
Merkez Bankası’na göre mevcut tablo, 1997 Asya Finans Krizi öncesindeki ekonomik koşullardan oldukça farklı bir görünüm sergiliyor. O dönemde Tayland’ın cari açığı gayrisafi yurtiçi hasılanın yaklaşık yüzde 8’ine ulaşmıştı. Güncel tahminler ise yıl sonunda cari dengenin yeniden dengeye yaklaşacağını veya açığın yüzde 1’in altında kalacağını gösteriyor.
Cari Açığın Arkasında Enerji İthalatı ve Yeni Yatırımlar Var
Merkez Bankası yetkilileri, cari açığın temel nedeninin tüketim harcamalarındaki kontrolsüz artış olmadığını özellikle vurguluyor. Nisan ayında oluşan açığın yaklaşık 7,4 milyar dolarlık kısmının net enerji ithalatından kaynaklandığı belirtiliyor.
Orta Doğu’da yaşanan jeopolitik gerilimlerin enerji fiyatlarını yükseltmesi, Tayland’ın enerji faturasında ciddi artışa yol açtı. Bunun yanında hükümetin enerji güvenliğini artırmak amacıyla petrol rezervlerini büyütmesi de ithalat rakamlarını yukarı taşıdı.
Ancak ekonomistler, cari açığın her zaman olumsuz bir gösterge olmadığını ifade ediyor. Özellikle üretim kapasitesini artıracak yatırımlar için yapılan makine ve ekipman ithalatlarının uzun vadede ekonomik büyümeyi destekleyebileceği belirtiliyor.
Tayland son yıllarda veri merkezleri, dijital altyapı ve teknoloji yatırımlarında önemli bir büyüme yaşıyor. Bu kapsamda gerçekleştirilen makine ve ekipman ithalatlarının da cari denge üzerinde etkili olduğu değerlendiriliyor.
Merkez Bankası yetkilileri, geçmiş yıllarda görülen yüksek cari fazla dönemlerinin de ekonominin sağlıklı olduğu anlamına gelmediğini savunuyor. Uzun süreli cari fazlaların yerel yatırımların yetersiz kalmasına ve ekonomik büyümenin yavaşlamasına işaret edebileceği ifade ediliyor.
Asıl Tehlike Döviz Krizi Değil, Rekabet Gücü Kaybı
Merkez Bankası, Tayland’ın mevcut durumunun son dönemde para birimi baskısıyla karşı karşıya kalan Endonezya’dan önemli ölçüde farklı olduğunu belirtiyor.
Yetkililere göre Endonezya ekonomisi bazı mali göstergelerde güçlü görünse de devlet şirketlerinin borç yükü, yatırımcı güveniyle ilgili soru işaretleri ve enerji kaynaklı cari açıklar nedeniyle kırılganlık taşıyor. Bu durum, yabancı sermayenin ülkeden daha hızlı çıkmasına neden olabiliyor.
Tayland ise yüksek seviyedeki uluslararası rezervleri sayesinde dış şoklara karşı daha güçlü bir koruma mekanizmasına sahip. Merkez Bankası verilerine göre ülkenin döviz rezervleri, olası sermaye çıkışları ve küresel finansal dalgalanmalara karşı önemli bir güvence oluşturuyor.
Don Nakornthab’a göre Tayland’ın önündeki en büyük risk kısa vadeli bir döviz krizi değil, ekonominin rekabet gücünü yeniden artırma ihtiyacı. Özellikle Çin’den gelen ucuz ürünlerin yerel KOBİ’ler üzerinde yarattığı baskının yakından takip edildiği belirtiliyor.
Merkez Bankası, Tayland ekonomisinin sürdürülebilir büyüme sağlayabilmesi için teknoloji, dijital altyapı, enerji ve yüksek katma değerli üretim alanlarında yatırımların artırılması gerektiğini vurguluyor. Uzmanlar, güçlü rezervler sayesinde finansal istikrarın korunduğunu ancak uzun vadeli büyümenin ekonomik dönüşüm ve rekabet gücünün artırılmasına bağlı olduğunu ifade ediyor.
