Laos’ta Düşen Yakıt Fiyatları Elektrikli Araçlara İlgiyi Artırıyor
Laos’ta son iki ay boyunca akaryakıt fiyatlarında yaşanan düşüş, sürücülere bir miktar nefes aldırırken, ülkede elektrikli araçlara (EV) olan ilginin de giderek arttığı görülüyor. Yakıt maliyetlerindeki gerileme enflasyonun yavaşlamasına katkı sağlasa da, birçok hane için ulaşım giderleri hâlâ önemli bir yük oluşturmaya devam ediyor. Bu nedenle bazı tüketiciler uzun vadeli tasarruf amacıyla elektrikli araçları değerlendirmeye başladı.
Akaryakıt Fiyatlarındaki Düşüş Enflasyonu Rahatlattı
11 Haziran itibarıyla Laos’ta premium ve normal benzinin litre fiyatı 31.300 kip (yaklaşık 1,42 ABD doları), dizelin litre fiyatı ise 27.620 kip (yaklaşık 1,25 ABD doları) seviyesine geriledi.
1 Mayıs ile 11 Haziran tarihleri arasında gerçekleştirilen altı ayrı fiyat güncellemesi sonucunda yakıt fiyatlarında düzenli bir düşüş yaşandı. Laos İstatistik Bürosu’nun (LSB) verilerine göre bu düşüş, ulaşım maliyetlerinin yüzde 6,3 oranında azalmasına yardımcı oldu. Aynı dönemde yıllık enflasyon oranı da nisan ayında yüzde 10,2 seviyesindeyken mayıs ayında yüzde 9’a geriledi.
Vientiane’de bir akaryakıt istasyonunda finans çalışanı olarak görev yapan Fatavan, fiyatların düşmesinin günlük harcamalar üzerinde olumlu bir etkisi olduğunu ancak yakıtın hâlâ birçok aile için önemli bir gider kalemi olmaya devam ettiğini belirtti. Fatavan’a göre akaryakıt maliyetleri yalnızca araç sahiplerini değil, taşımacılık giderleri üzerinden birçok ürün ve hizmetin nihai fiyatını da etkiliyor.
Elektrikli Araçlara İlgi Artıyor Ancak Engeller Sürüyor
Yakıt fiyatlarındaki gerilemeye rağmen birçok Laoslu sürücü gelecekteki maliyetlerini azaltmak amacıyla elektrikli araçları daha ciddi şekilde değerlendirmeye başladı. Ancak bu dönüşümün önünde hâlâ bazı önemli engeller bulunuyor.
Fatavan, elektrikli araç satın almayı düşündüğünü ancak ülkedeki şarj altyapısının yeterince gelişmemiş olması nedeniyle kararsız kaldığını ifade etti. Özellikle halka açık şarj istasyonlarının sınırlı olması ve farklı şarj sistemlerinin kullanılması, kullanıcıların uzun mesafeli yolculuklarda tereddüt yaşamasına neden oluyor.
Bir akaryakıt istasyonu sahibi de benzer görüşleri paylaşarak elektrikli araç kullanımının zamanla artacağını ancak içten yanmalı motorlu araçların kısa vadede tamamen ortadan kalkmasının beklenmediğini söyledi. İşletmeciye göre Laoslu tüketiciler geçmişte yakıt fiyatlarından çok yakıt bulunabilirliği konusunda endişe duyuyordu ve bu durum hâlen önemini koruyor.
Hükümet Elektrikli Ulaşım Hedeflerini Büyütüyor
Laos hükümeti ise enerji güvenliğini artırmak ve yakıt ithalatını azaltmak amacıyla elektrikli araç dönüşümünü hızlandırmaya çalışıyor. Mart ayında Başbakan tarafından ilgili kurumlara, fosil yakıtlı araçlardan elektrikli araçlara geçişi teşvik edecek vergi ve destek mekanizmalarının güçlendirilmesi talimatı verildi.
Mevcut düzenlemeler kapsamında elektrikli araçlar yalnızca yüzde 3 tüketim vergisine tabi tutulurken, geleneksel yakıtlı araçlarda bu oran yüzde 25 ila yüzde 90 arasında değişiyor. Hükümet ayrıca 2030 yılına kadar ülkedeki araç kullanımının yüzde 30’unun elektrikli araçlardan oluşmasını hedefliyor.
Mayıs ayında yetkililer, 2026 yılı sonuna kadar çoğu fosil yakıtlı aracın ithalatını geçici olarak durdurma kararı aldıklarını açıklarken, elektrikli araçların daha erişilebilir hale gelmesi için fiyat düzenlemeleri de devreye alındı.
Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığı’nın mayıs ayında yayımladığı rapora göre Laos’ta 2020-2025 yılları arasında 14.400’den fazla elektrikli araç kayıt altına alındı. Ülkede şu anda 14 eyalete yayılmış 126 şarj istasyonu bulunurken, bu sayının 2030 yılına kadar 150’nin üzerine çıkarılması hedefleniyor. Yetkililer, elektrikli araç altyapısının güçlendirilmesiyle birlikte ülkede temiz enerjiye dayalı ulaşımın daha hızlı yaygınlaşacağını öngörüyor.
